eating_disorder_2_660

Με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, το σωματικό βάρος και ο αντίκτυπος του στη συμπεριφορά και τη διάθεση, έχει απασχολήσει μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων τόσο στην ενήλικη όσο και στην παιδική τους ηλικία. Σε πολλά ελληνικά σπίτια έχουν ακουστεί φράσεις όπως “Δίνε στο παιδί να φάει”, “Θα πάρει τα κιλά σε ύψος”, “Τρώγε όλο το φαγητό σου” κ.α., ενώ σε πολλά ελληνικά σχολεία βρίσκουμε παιδιά να συμπεριφέρονται προσβλητικά προς τους παχουλούς συμμαθητές τους.

Η παχυσαρκία, γενικότερα, έχει ξεφύγει από τους επιφανειακούς χαρακτηρισμούς, που την κατέτασσαν στα ελαττώματα και πλέον αντιμετωπίζεται ως ασθένεια. Σύμφωνα δε με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (1997) έχει πάρει διαστάσεις «παγκόσμιας επιδημίας».

Υπολογίζεται, ότι παγκοσμίως περισσότερα από 180 εκατομμύρια παιδιά σχολικής ηλικίας είναι υπέρβαρα. Ερευνητές εκτιμούν ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά το 2010, ο αριθμός των παιδιών που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα θα αυξάνεται κατά 1,3 εκατομμύρια παιδιά ανά έτος. Για τα παιδιά της χώρας μας οι δείκτες παχυσαρκίας είναι εξίσου αποθαρρυντικοί. Σύμφωνα με μελέτες του Υπουργείου Παιδείας, η παχυσαρκία στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 50% τα τελευταία 10 χρόνια.

baby_eating-4

Τα ελληνόπουλα είναι τα πιο παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη, και µάλιστα, κατέχουν τη δεύτερη πλέον θέση, στην παγκόσµια κατάταξη, αµέσως µετά τους ανήλικους Αµερικανούς. Γίνεται, συνεπώς, εύλογα αντιληπτό ότι η παιδική παχυσαρκία δεν θα πρέπει να παραγκωνίζεται αντιµετωπιζόµενη σαν απλή αδυναµία αυτοκυριαρχίας και λαιµαργία.

Ανάμεσα στους βασικότερους παράγοντες για την εµφάνιση της παχυσαρκίας εντοπίζουμε την περιορισµένη φυσική δραστηριότητα, την κακής ποιότητας τροφή, τις κακές διατροφικές συνήθειες, περιβαλλοντικούς παράγοντες που παρακινούν για υπερκατανάλωση, την κληρονοµικότητα, τις ορμονικές διαταραχές και τα ψυχολογικά αίτια. Στον τελευταίο αυτό παράγοντα θα εστιάσουμε στο άρθρο αυτό.

Δεν είναι λίγες οι έρευνες εκείνες των οποίων τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων, όταν αγχώνεται, καταναλώνει μεγαλύτερη ποσότητα τροφών από όσο έχει πραγματικά το σώμα ανάγκη.  Άλλωστε, τα παιδιά από τη βρεφική ηλικία έχουν αποκτήσει την εμπειρία να συνδυάζουν το φαγητό με το αίσθημα της ασφάλειας και με την παρουσία της μητέρας. Τα παιδιά τρώνε για να ανακουφιστούν, κυρίως όταν δεν κατανοούν ή δεν µπορούν να εκφράσουν τα συναισθήµατα τους και δεν ξέρουν πώς να τα διαχειριστούν.

Η κατανάλωση τροφής, λοιπόν, σχετίζεται άµεσα µε την αίσθηση ασφάλειας, ευχαρίστησης και ελέγχου. Ένα δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον με προστριβές ή ο ανταγωνισμός στο σχολείο είναι οι συνήθεις καταστάσεις, που λειτουργούν ως αφορμή για εκδήλωση στρες στο παιδί και κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής, όμως τα αίτια βρίσκονται λίγο βαθύτερα.

Μεγάλο ποσοστό παχύσαρκων παιδιών εμφανίζει χαμηλή αυτοεκτίμηση και κατάθλιψη, που προϋπήρχαν της παχυσαρκίας. Το αίσθηµα µοναξιάς, η συνεχής επίκριση του εαυτού τους από τα ίδια ή άλλα σημαντικά πρόσωπα, η αντιµετώπιση οποιασδήποτε προσπάθειά τους µε απαισιοδοξία, που έχουν ως αποτέλεσμα αισθήµατα µαταίωσης και απόρριψης, η αναποφασιστικότητα στο χειρισμό δύσκολων καταστάσεων, η αυτοκαταστροφικότητα λόγω ενοχών, καθώς και οι πιθανές αλλαγές στην οικογενειακή δομή (όπως χωρισμός γονιών, θάνατος κλπ.) είναι οι πλέον συνήθεις παράγοντες που συναντάμε πίσω από την καταφυγή στην πολυφαγία.

Επιπρόσθετα, η παχυσαρκία επιφέρει και σημαντικά ψυχολογικά προβλήματα. Ένα υπέρβαρο παιδί συχνά γίνεται αντικείμενο ταπείνωσης και αποκλείεται από πολλές δραστηριότητες, κυρίως εκείνες που σχετίζονται με την κίνηση και τον αθλητισμό. Ως επακόλουθο, δεν είναι σπάνια τα φαινόμενα κοινωνικής απομόνωσης, που μπορεί να οδηγήσουν για ακόμη μια φορά στα ψυχοφθόρα συναισθήματα, που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Παρατηρούμε, λοιπόν, τη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου, που επιδεινώνει συνεχώς την κατάσταση. Το συναίσθημα για ακόμη μια φορά θα ζητήσει διέξοδο εκτόνωσης στο φαγητό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, επειδή η εκδήλωση της υπερφαγίας έχει βαθιές ψυχολογικές ρίζες, που τόσο το ίδιο το παιδί όσο και οι γονείς του αδυνατούν να εντοπίσουν και να διαχειριστούν, γίνεται πιο εύκολο να αντιμετωπιστεί όταν υπάρχει η βοήθεια κάποιου ειδικού συμβούλου. Πρόσφατες αλλά και παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου παίζει η ψυχολογική υποστήριξη των πασχόντων, κατά τη διάρκεια της προσπάθειας τους να χάσουν κιλά και να διατηρήσουν υγιείς μορφές συμπεριφοράς.

appax

Όσο για τους γονείς, τα κύρια συστατικά, που προτείνονται ως απαραίτητα στη σχέση με το παιδί τους γενικότερα, αλλά και ειδικότερα στην προσπάθειά τους να τα στηρίξουν συναισθηματικά, σε αυτό τον δύσκολο για εκείνα δρόμο, είναι η αγάπη, η επικοινωνία, η κατανόηση, η επιβράβευση, η ανάπτυξη του αισθήματος του ανήκειν μέσα στην οικογένεια και ο παραδειγματισμός.

*Δείξτε απροκάλυπτα αγάπη στο παιδί, γιατί χωρίς δείγματα αγάπης θα είναι δυστυχισμένο.

*Μιλάτε μαζί του με ηρεμία και θετική διάθεση, χωρίς να το μειώνετε ή να το υποτιμάτε για κάτι που σας φάνηκε λάθος.

*Δώστε του προσοχή και προσπαθήστε να καταλάβετε τις ανάγκες και   τους φόβους του και να βρείτε µαζί εναλλακτικές λύσεις.

*Παινέψτε το παιδί σας, επιβραβεύστε το -λεκτικά και πρακτικά- για τα κατορθώματα και τους κόπους του, με άλλα λόγια δείξτε πως το εκτιμάτε και είστε υπερήφανοι για εκείνο.

*Αγαπήστε την εικόνα του σώματός σας και του δικού του, ώστε να μπορέσει να κάνει και εκείνο το ίδιο. Τα παιδιά βλέπουν τον κόσμο και τον εαυτό τους μέσα από τα μάτια των γονιών τους.

*Καθιερώστε οικογενειακές στιγµές, όπως οικογενειακά γεύματα, βόλτα µε τα πόδια ή παιχνίδια  με μπάλα στο πάρκο τουλάχιστον µια φορά την εβδοµάδα, ώστε να δώσετε το πρότυπο για τις διατροφικές συνήθειες, τη φυσική δραστηριότητα και γενικότερα τον υγιεινό τρόπο ζωής, ενώ παράλληλα ενδυναμώνετε τους οικογενειακούς δεσμούς. Έτσι θα βοηθήσετε το παιδί σας να βιώσει την ομαδικότητα και να αναπτύξει το αίσθημα του μοιράσματος και όχι της μοναχικότητας, τόσο στα εύκολα όσο και στα δύσκολα.

natasa-karalekaΓράφει η

Αναστασία Στραβοράβδη-Καραλέκα
Σύμβουλος Θετικής Διαπαιδαγώγησης

Συνεργάτης του All Time Coaching

 

 

 

shares